Wielbark

Charakterystyka gminy Wielbark

Gmina Wielbark leży na styku Równiny Mazurskiej oraz Równiny Kurpiowskiej, zajmując około 348 km2. Liczy około 6500 mieszkańców.
Sieć osadnicza to jeden duży ośrodek – miejscowość Wielbark (ok. 2900 mieszkańców), 34 małe wsie i osady, z których jedynie 4 mają ponad 200 mieszkańców.
O walorach regionu i okolicy decyduje wyjątkowe położenie geograficzne (otoczenie lasów, jezior i rzek) oraz bogata przeszłość historyczna. Do najcenniejszych elementów krajobrazu kulturowego gminy należą: dość dobrze zachowana dawna zabudowa miejska Wielbarka, liczne przykłady dawnego budownictwa wiejskiego i historyczna struktura sieci osadniczej oraz bardzo charakterystyczny, zdominowany przez rozległe podmokłe łąki i zamykające horyzont lasy krajobraz ubogiej równiny sandrowej.

Zabytki gminy Wielbark

Odwiedzając gminę Wielbark nie sposób zwrócić uwagi na zespół XIX wiecznych kamieniczek zlokalizowanych w rynku; zespół kościoła parafialnego rzymsko-katolickiego (XIX wieczny neogotyk); XIX wieczny kościół ewangelicko-augsburski; zespół kościoła parafialnego rzymsko-katolickiego w Lesinach Wielkich; jeden z największych zachowanych w województwie cmentarzy wojennych z 1914 roku; pomnik generała Samsonowa upamiętniający bitwę pod Tannenbergiem w 1914 roku – okolice leśniczówki Karolinka pod Wielbarkiem.

Historia gminy Wielbark

Najważniejsze daty w historii Wielbarka: 21 lipca 1723 roku na mocy restryktu królewskiego nadanie praw miejskich, od 21 stycznia do 2 lutego 1807 roku Napoleon wraz ze sztabem kwaterował w Wielbarku, w styczniu 1813 roku przebywał w Wielbarku car Aleksander I, oczekując na decyzję Prus w sprawie przymierza w wojnie przeciwko Francji Okolice Wielbarka (Karolinka) są też miejscem samobójczej śmierci i pochówku rosyjskiego generała Samsonowa przeciwnika Hindenburga w bitwie 1914 roku, określanej w historiografii niemieckiej jako bitwa pod Tannenbergiem. Miasto od wieków posiadało wybitnie polski charakter, od I wojny światowej język polski był w powszechnym użyciu. Za III Rzeszy znaczne postępy poczyniła germanizacja. Po II wojnie światowej, w 1946 roku, Wielbark utracił prawa miejskie.