Dźwierzuty

Charakterystyka gminy Dźwierzuty

Gmina Dźwierzuty położona jest regionie znanym jako Zielone Płuca Polski, w północnej części powiatu szczycieńskiego. Natomiast same Dźwierzuty – siedziba władz gminnych położone są w niedalekiej odległości od jeziora Sasek Wielki (największego w powiecie). Powierzchnia ogólna gminy wynosi 26 335 ha, z czego użytki rolne zajmują 15 092 ha, lasy 6 653 ha, zaś powierzchnia łączna wód płynących i jezior wynosi 1793 ha.
Gmina Dźwierzuty składa się 41 miejscowości podzielonych na 16 sołectw, a zamieszkuje ją 6857 osób.

Historia gminy Dźwierzuty

Przed podbojem krzyżackim gmina Dźwierzuty jak i sąsiednie gminy dzisiejszego powiatu szczycieńskiego była częścią Galindii, a następnie częścią prokuratorii szczycieńskiej przeznaczoną do nadań dla rycerstwa w zamian za zasługi dla zakonu. Obdarowani rycerze we własnym zakresie zakładali nowe wsie czynszowe, dwory i folwarki, a także często sprzedawali, zamieniali lub tracili własne majątki. Stąd początki większości miejscowości na terenie gminy sięgają XIV – XV wieku.
Same Dźwierzuty powstały w 1374 roku jako siedziba rodu von Wildenau. Z zapisków wiadomo, że w 1383 roku był tu już zamek a w 1399 roku kościół. Warto nadmienić, że sama nazwa Dźwierzuty używana była przez okoliczną ludność mazurską i jest polonizacją staropruskiej nazwy Swersutten. W roku 1483 powstaje tu pierwszy młyn wodny, a podobne przywileje młyńskie posiadały również i inne sąsiednie miejscowości. Do tej tradycji odwołuje się współczesny herb gminy Dźwierzuty. W 1945 roku po zakończeniu działań wojennych zarówno do Dźwierzut jak i innych miejscowości następuje częściowy powrót dawnych mieszkańców, a także coraz silniejszy napływ ludności polskiej z Mazowsza oraz repatriantów z dawnych Kresów Wschodnich. Powstają wówczas także struktury polskiej administracji państwowej, oświaty oraz rozwój spółdzielczości i zakładów pracy. Od stycznia 1973 roku w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju Dźwierzuty stają się siedzibą gminy.